RÚV okkar allra
Hér upplýsum við um starfsemina, bjóðum upp á samtal og svörum spurningum þínum

Tímamót í dreifingu sjónvarps

Fréttatilkynning: Kaflaskil eru í íslenskri fjarskiptasögu í dag 2. febrúar. Þá lýkur síðasta áfanga í uppbyggingu á stafrænu dreifikerfi Vodafone og RÚV og slökkt er á hliðræna dreifikerfinu sem þjónað hefur landsmönnum allt frá upphafi sjónvarpsútsendinga árið 1966.

 Merkilegt skref í fjarskiptasögu landsins.

  • Hliðræna kerfið hefur verið í notkun í hartnær 50 ár.
  • Nýja kerfið nær til yfir 99,9% heimila á landinu.
  • Betri myndgæði og aukin þjónusta fyrir þúsundir heimila.
  • Samhliða tekin í notkun ný útsendingartækni sem hentar til háskerpuútsendinga.
  • RÚV getur nú loks sent út á tveimur sjónvarpsrásum, RÚV og RÚV2, önnur þeirra verður í háskerpu.
  • Opnar möguleika á útsendingum fjölmargra annarra stöðva á svæðum þar sem þær náðust ekki áður.

Kaflaskil eru í íslenskri fjarskiptasögu 2. febrúar nk. Þá lýkur síðasta áfanga í uppbyggingu á stafrænu dreifikerfi Vodafone og RÚV og slökkt er á hliðræna dreifikerfinu sem þjónað hefur landsmönnum allt frá upphafi sjónvarpsútsendinga árið 1966. Útsendingin verður þá alfarið á stafrænu dreifikerfi sem þýðir stórbætta þjónustu um allt land.

Stefnt hefur verið að þessum áfanga allt frá því að RÚV og Vodafone gerðu með sér samning um uppbyggingu á stafrænu dreifikerfi 1. apríl 2013. Hann er sá sjötti og síðasti í uppbyggingu nýja kerfisins – og langsamlega sá stærsti. Þar með hætta hliðrænar útsendingar RÚV á höfuðborgarsvæðinu (bæði um VHF/UHF og á örbylgjudreifikerfinu) auk þess sem líka verður slökkt á hliðræna dreifikerfinu í Húnavatnssýslum, hluta Skagafjarðar, á Ströndum og norðanverðum Vestfjörðum.

Jafnframt þessu er tekin í notkun ný útsendingartækni sem hentar til háskerpuútsendinga. Allir sendar hafa verið settir upp og háskerpuútsendingar eru hafnar á flestum svæðum. Um þessar mundir er unnið að því að opna á háskerpuútsendingar á þeim sendum sem eftir eru.

Nýja kerfið nær til yfir 99,9% allra heimila á landinu og með því stórbatna myndgæði í útsendingu. RÚV getur nú loks sent út til þjóðarinnar allrar á tveimur sjónvarpsrásum, RÚV og RÚV2, en önnur þeirra verður í HD, eða háskerpu. Fleiri einkastöðvar verða sendar út um stafræna kerfið og geta því þúsundir heimila í hinum dreifðu byggðum nú í fyrsta sinn séð fleiri sjónvarpsstöðvar en RÚV. Að auki er fjöldi útvarpsstöðva sendur út með nýja kerfinu til viðbótar við útvarpsrásir RÚV.

Forsagan að uppbyggingu nýs dreifikerfis sjónvarps er sú að fyrir allnokkrum árum lá fyrir að útsendingar Ríkisútvarpsins þyrftu að fara úr hliðrænum sendingum yfir í stafrænar. Flestar aðrar Evrópuþjóðir hafa gengið í gegnum sams konar breytingar á síðustu árum. Samkvæmt Evróputilskipun lá fyrir að útsendingar hér á landi þyrftu að verða stafrænar. Ríkisútvarpið stóð fyrir útboði á dreifiþjónustu sem lauk með því að samningur var gerður við Vodafone árið 2013. Í kjölfar þess hófst uppbygging á nýju stafrænu dreifikerfi og samhliða því var byrjað að taka hliðræna kerfið niður . Á þessu tímabili hefur Ríkisútvarpið því að hluta til rekið tvöfalt dreifikerfi. 

Nýtt kerfi verður öruggara en hið gamla auk þess sem það nýtir mun minni orku en hið eldra og er því umhverfisvænna. Öll nýleg sjónvörp sem og öll sjónvörp sem tengd eru myndlykli ná stafrænum útsendingum. Fyrir eldri sjónvörp sem ekki eru tengd myndlykli er hægt að kaupa eða leigja stafrænan móttaka til að ná útsendingum nýja kerfisins.

Nánar um dreifikerfi RÚV

Ríkisútvarpið er eign allra landsmanna og það er starfsfólki RÚV mikið kappsmál að eigendurnir – almenningur – hafi greiðan og góðan aðgang að dagskrá RÚV í sjónvarpi, útvarpi og á vef. Þess vegna hefur RÚV rekið eigið dreifikerfi áratugum saman. Dreifikerfið hefur verið byggt upp með ærnum tilkostnaði í marga áratugi af fámennri þjóð í víðáttumiklu og hrjóstrugu landi. Það er til marks um takmarkalitla bjartsýni Íslendinga að á sínum tíma skuli hafa verið lagt upp í þessa metnaðarfullu ferð en landsmenn hafa sannarlega uppskorið í samræmi við fjárfestinguna.

Þeir sem búa utan þéttbýlis og þeir sem ferðast um landið vita að útsendingar RÚV nást misjafnlega vel eftir landssvæðum en sífellt er unnið að þéttingu og úrbótum á hinu viðamikla dreifikerfi. Ætíð er kappkostað að bregðast við eins fljótt og auðið er þegar útsendingarbúnaður bilar, gjarnan vegna óveðurs. Hátæknibúnaður er ekki alltaf vel til þess fallinn að standa af sér íslenskan vetur og því eru tæknimenn ávallt í viðbragðsstöðu, undir það búnir að gera við búnað sem veturinn leikur grátt.

Um árabil hefur markmiðið verið að ná til a.m.k. 99,8% þjóðarinnar. Útsendingar Ríkisútvarpsins nást víða um land þar sem engar aðrar útsendingar nást. RÚV stenst þar ekki einungis samanburð við frændstöðvar í nágrannalöndum heldur gerir betur en þær. Að mati stjórnenda danska útvarpsins DR er til dæmis meira en nóg að ná til 97% Dana og má þó vera nokkuð ljóst að þar er kostnaðurinn við dreifikerfið umtalsvert minni en hér á landi, þar sem Danmörk er minni og landslagið ekki hindrun fyrir útsendingarmerkið.

Dreifikerfi Ríkisútvarpsins hefur tvíþætt hlutverk.  Annars vegar að miðla þeirri fjölbreyttu dagskrá sem í boði er til landsmanna. Hins vegar er dreifikerfi RÚV mikilvægur hlekkur í almannavörnum þjóðarinnar. Dreifikerfi Ríkisútvarpsins er gríðarlega víðfeðmt, með tæplega tvö hundruð FM-sendum, tveimur langbylgjusendum, hátt í hundrað sjónvarpssendum og gervihnattarútsendingum auk nýs stafræns dreifikerfis sem er í eigu Vodafone. Til þess að ná til jafnmikils hluta landsmanna og RÚV stefnir að þarf þetta til. Með tilkomu nýja kerfisins getur RÚV nú sent út á tveimur sjónvarpsrásum auk tveggja útvarpsrása í betri gæðum en hingað til hefur þekkst. Þessu til viðbótar er nú að störfum vinnuhópur sem á að móta heildstæða framtíðarstefnu um frekari uppbyggingu dreifikerfisins en vonast er til að á næstu misserum takist að þétta dreifingu á FM-rásum félagsins. Með þessu er stigið stórt skref í átt til betri þjónustu.

Til þess að tryggja þjónustu við landsmenn, sem treysta ekki síst á RÚV þegar mikið liggur við, er þó ljóst að Ríkisútvarpið þarf áfram að verja dágóðum hluta tekna sinna af útvarpsgjaldinu í viðhald og frekari uppbyggingu dreifikerfisins. Þessu verki lýkur aldrei – alltaf má gera betur.